پروفسور هما هودفر متخصص مردم شناسي اجتماعي و ريس دپارتمان جامعه شناسي دانشگاه كونكوردياي كاناداست. او تحقيقات جامعه شناختي  و مردم شناسي فراواني در مورد بررسي تاثير قوانين روي زنان در كشورهاي مسلمان به خصوص مصر،  ايران و افغانستان  انجام داده است و تاليفات زيادي در حوزه زنان  و جامعه دارد. او همچنين از اعضاي موسس شبکه بين المللي زنان تحت قوانين مسلمانان (WLUML) است.
بعد از چند روزتلاش بالاخره موفق شدم كه نظرش  را راجع به لايحه پيشنهادي حمايت خانواده بپرسم . اولين سئوالم را پيرامون ماده 25 مطرح کردم.

 ماده 25 لايحه حمايت از خانواده مي گويد: "وزارت امور اقتصاد و دارايي از مهريه هاي بالاتر از حد متعارف و غيرمنطقي با توجه به وضعيت زوجين و مسايل اقتصادي كشور متناسب با افزايش مهريه به صورت تصاعدي هنگام ثبت ازدواج ماليات دريافت مي كند." به نظر شما اين ماده در جهت حمايت از خانواده است؟

اول بايد بفهميم منظور ازخانواده كدام است؟ اگرٍٍٍ هدف از خانواده، آن خانواده اي است كه زن بايد در آن بسوزد و بسازد و اسير مرد باشد و هركاري كه مرد بخواهد با او بكند، بله. مواد  اين چنيني در اين لايحه درست مطابق با حمايت ازچنين خانواده اي است. ولي اگر منظورخانواده اي باشد كه دموكراسي و محبت و برابري در آن موج بزند و افراد آن خانواده بتوانند با اعتماد به نفس در ان بزرگ شوند، چنين قوانيني نه تنها حمايت ازخانواده نيست بلكه حمات ازساختار پدرسالار است و درنهايت هم نويسندگان اين قانون ضرر ميكنند چون بچه ها و خانواده آنها هم با اين هراس و وحشت زندگي خواهند كرد و مشكلات خيلي بزرگتري به وجود خواهد آورد.

بعضي ها در دفاع و توجيه اين ماده گفته اند كه اين راهکاري است براي مقابله با مهريه هاي سنگين كه مردم ديگر به طور طبيعي مهريه سنگين نگدارند و همچنين كمكي باشد در تسهيل امر ازدواج جوانان. نظرتان چيست؟

تسهيل ازدواج جوانان در گرو كم كردن مهريه نيست. مهريه را كه اول نمي دهند كه بخواهد ازدواج كردن جوانان را آسان كند. مهريه وقتي داده مي شود كه اختلاف پيش مي آيد. اگر نگران ازدواج جوانان هستند خانه هاي مجاني در اختيار آنها بگذارند، مشكل اصلي جوانان ما در ازدواج مسكن است. بنظر من اين بهانه مسخره اي بيش نيست. در جامعه ما مهريه هاي سنگين به خاطر اين است كه قوانين از زنان حمايت نمي كند، زنان اين كار را مي كنند كه امنيت اقتصادي براي خود بيافرينند يا مثلا حضانت كودك را بگيرند و … اگر حقوق مساوي داشته باشند كه مهريه سنگين نمي خواهند.

در ماده 23 اين لايحه هم به مرد اين حق داده شده كه با اجازه دادگاه و تعهد اجراي عدالت و داشتن تمكن مالي ازدواج مجدد دايم داشته باشد. با شناختي كه از جامعه ايران داريد فكر مي كنيد مردم، به خصوص زنان پذيراي چنين قانوني باشند؟

نبايد اشتباه اول انقلاب را تكرار كرد و دستاوردهاي زنان را ناديده گرفت. اگر اين كار را بكنيم به خيلي مشكلات بر مي خوريم و بايد برگرديم به عقب و دوباره همه چيز را از نو بسازيم. مردها دو قشرند: يك قشر آنها قبول مي كنند و خوششان هم مي آيد و قشر ديگر مي گويند اين براي پولدارهاست و به ما ربطي ندارد. در زنان هم قشر متوسط آنها قبول نمي كند كه چنين تحقير و توهيني به آنها شود و هيج وقت حاضر نيستند آن را تجربه كنند.  اجازه چندزني به مرد در اين لايحه حمايت از مردان است نه خانواده؛ آن هم مردهاي سنتي جامعه ما. حتي آن مردهايي هم كه با چند زني مخالف باشند وقتي اين قانون بشتشان باشد، جامعه هم از آن حمايت مي كند و اجرايش مي كنند چون قانون اين حق را به آنها مي دهد.
 
در لايحه پيشنهاد داده اند كه در طلاق رجعي براي ثبت طلاق زن بايد در دوران عده در منزل شوهر زندگي كند و دو شاهد هم بايد گواه او باشند. نظر شما چيست؟

به نظر من با اين شرايط ، طلاق رجعي اصلا طلاق نيست! مرد هر وقت بخواهد رجوع مي كند و اين اصلا طلاق نيست. زن بايد در اسارت و بيچارگي باقي بماند. اين حفظ كانون خانواده نيست بلكه حفظ بي عدالتي است. براي همين است كه مي گويند زن در خانه شوهر بماند كه هروقت كه مرد خواست برگردد به طرفش. همين جاست كه مشكلات بعدي به وجود مي آيد. مثلا موردي بود كه من يادم است كه  بجه اي بعد ازرجوع مرد به دنيا آمد كه زن را دچار مشكل كرد و مرد براي كودك شناسنامه نمي گرفت مگر اينكه زن حق و حقوقش را ببخشد.

خيلي از زنهاي ما كه طلاق مي گيرند نمي دانند طلاق رجعي يعني چه؟ حتي سنت ما از قديم اين بوده كه زني كه مي رود دادگاه طلاق مي گيرد ديگر برنمي گردد خانه شوهر بلكه مي رود خانه پدرش، اگر هم مرد مي خواسته زن برگردد مي رفته  به خانه پدر زنش و حرف مي زده؛ اين خلاف رسم و رسوم جامعه ماست كه زن در خانه شوهر بماند.

و حرف آخر؟

جطوراست که مي گويند وقتي خدا به مرد اجازه داده زن دوم بگيرد، ديگر نمي خواهد دوباره از زن اول اجازه بگولي نمي گويند حالا که خدا نگفته كه چقدر مهريه براي زن بگدارند پس حق نداريم جلو او را بگيريم که هر چقدر مي خواهد مهريه بگذارد.